Nieuwe energiecrisis vraagt nieuwe maatregelen
Hoe vermijden we dat huurders de dupe worden van de instabiele markt? Naast een peperdure energierekening en stijgende levenskosten, ervaren zij extra druk. Ook de huurprijzen dreigen fors te stijgen. Uit het recente verleden weten we dat gerichte maatregelen een verschil kunnen maken.
In 2022, na de inval van Rusland in Oekraïne, stegen de energieprijzen sterk. Veel gezinnen betaalden toen heel veel voor energie. Tegelijk werd alles duurder (hoge inflatie). Daardoor mochten de huurprijzen geïndexeerd worden, waardoor ook die sterk stegen. De huur ging makkelijk tot 10% omhoog (gemiddeld 70 à 80 euro per maand). Die cocktail zorgde voor grote financiële problemen bij huurders.
Vandaag zien we opnieuw een gelijkaardige situatie. Door de Amerikaanse inval in Iran zijn de energieprijzen weer sterk gestegen. Ook de wereldeconomie lijdt hieronder, omdat de aanvoer van producten verstoord is. De verwachting is dat alles duurder wordt. Het is nog onzeker hoe lang deze oorlog zal duren, maar het is nu al duidelijk dat er maatregelen nodig zijn om kwetsbare gezinnen te beschermen.
Huurders worden extra hard getroffen. Zij kunnen zelf meestal niet investeren in energiebesparende maatregelen, zoals isolatie, om peperdure energierekeningen te vermijden. Dat is de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Toch investeren verhuurders daar vaak niet in, terwijl ze bij stijgende inflatie wel de huurprijs mogen verhogen via een indexering.
Snel en doeltreffend ingrijpen om problemen te vermijden
Uit de vorige energiecrisis weten we wat helpt: een beperking op het indexeren van huurprijzen voor energieverslindende woningen. Samen met algemene steunmaatregelen voor mensen met een lager inkomen kan dit ervoor zorgen dat huurders hun woning kunnen blijven betalen. Tegelijk moedigt zo’n maatregel verhuurders aan om hun woning energiezuiniger te maken. Omdat dit goed werkte tijdens de energiecrisis in 2022, werd al beslist om deze maatregel vanaf 2028 permanent in te voeren. Door de huidige situatie is het echter nodig om dit sneller te doen, liever zo snel mogelijk.
Tegelijk moeten maatregelen genomen worden om te vermijden dat verhuurders huurcontracten opzeggen om ze dan tegen een hogere huurprijs aan nieuwe huurders aan te bieden.
Ook sociale huurders kunnen getroffen worden. Voor sociale huurwoningen vragen we een energiekorting voor huurders die in slecht geïsoleerde woningen wonen. Dat in combinatie met een aanpassing van de huidige energietoeslag (bekend als de energiecorrectie), zodat huurders niet tegelijk een hogere energiefactuur én een extra toeslag moeten betalen.