Mag je als huurder zelf een airco installeren?

Nu er ook in Vlaanderen meer hittegolven voorkomen, is het niet onlogisch dat je als huurder ook airco wilt in je huurwoning. Om te weten of dat toegelaten is, kijk je eerst je huurcontract na. Zowel voor sociale als private huur kan de installatie van een airco namelijk verboden zijn of hou je beter rekening met een aantal voorwaarden. 

In dit artikel bespreken we de opties van een huurder in het geval er geen inbreuk is op de minimale woningkwaliteitsnormen.

Private huur

Je huurt een huis

Indien er geen verbod in de huurovereenkomst is opgenomen (en je huurt geen woning in een appartementsgebouw) dan kan je in principe als huurder een aircotoestel installeren.

Omdat je als huurder verplicht bent om de woning op het einde van de huur in de oorspronkelijke staat terug te geven, bekijk je best wat de opties zijn om de installatie zonder schade te verwijderen. Door je verhuurder vooraf schriftelijk om toestemming te vragen vermijd je discussies achteraf.

Eens je een akkoord hebt over de installatie van een airco, kan je met je verhuurder uiteraard ook afspreken dat de installatie mag blijven staan bij teruggave van het pand. Dit leg je best schriftelijk vast zodat je het achteraf kan bewijzen. Je komt dan ook ineens overeen hoe de overname van de installatie door de verhuurder zal gebeuren: kosteloos of met een vergoeding.

Als er een plaatsbeschrijving bij aanvang van de huur wordt opgesteld, kunnen jullie samen een bijvoegsel opmaken.

Indien je voor een toestel kiest waarbij de installatie niet of moeilijk omkeerbaar is, zal je de toestemming van je verhuurder in ieder geval moeten vragen. Zorg ervoor dat je de toestemming schriftelijk ontvangt.

Je huurt een appartement

Ben je een huurder van een woning in een appartementsgebouw? In dat geval is het verhaal complexer. Het is dan niet altijd voldoende om de toestemming van je verhuurder te hebben om effectief een aircotoestel te kunnen plaatsen. Er kunnen in de statuten van het appartementsgebouw, het reglement van interne orde of in de beslissingen van de Algemene Vergadering (kort: AV) van de vereniging van mede-eigendom (kort: VME) bepalingen opgenomen zijn die de installatie van een aircotoestel verbieden. Als huurder heb je wel de mogelijkheid om bij de vrederechter de vernietiging of wijziging van een onregelmatige, bedrieglijke of onrechtmatige beslissing van de AV te vragen indien deze beslissing jou persoonlijk nadeel berokkent. Heb je daar vragen bij, contacteer dan de huurdersbond in jouw regio.

Zijn er in jouw appartementsgebouw geen bepalingen die de installatie van een airco verbieden? Onderzoek dan goed of voor het plaatsen van een airco veranderingswerken in de gemeenschappelijke delen van het gebouw nodig zijn. Een mede-eigenaar van het gebouw kan daarvoor de notificatieprocedure bij de VME zoals omschreven in het Burgerlijk Wetboek gebruiken. Als huurder heb je dit veranderingsrecht niet. Met andere woorden: je kan enkel aanpassingen doen aan de gemeenschappelijke delen als jouw verhuurder dat voor jou regelt.

Als je verhuurder besluit om het nodige te doen bij de VME om de toestemming van deze veranderingswerken te bekomen, maar verder geen actie onderneemt, kunnen jullie overeenkomen dat jij de veranderingswerken voor eigen rekening neemt. In dit geval kunnen jullie gebruikmaken van de vorm van een renovatieovereenkomst zoals die wordt omschreven in art. 13 van het Vlaams Woninghuurdecreet. Hoewel dit type overeenkomst in het decreet uitsluitend geregeld is bij aanvang van de huur, geeft de decreetgever in haar toelichting mee dat ze als inspiratie kan dienen om ook tijdens de huur een overeenkomst te sluiten. De huurder voert dan bepaalde werken uit die eigenlijk ten laste van de verhuurder vallen, en wordt door de verhuurder gecompenseerd. Deze overeenkomst kan dan per addendum aan jullie huurcontract toegevoegd worden. (nvdr: we nemen dit idee over van rechtsleerauteur Timmermans Roland: TIMMERMANS, R., ‘De aanleg van elektrische oplaadpunten in appartementsgebouwen en het grondrecht op inplugging’, T.APP.-R.C.D.I. 2024/2, (3) 9)

Sociale huur

In principe geldt hetzelfde voor een huurder in de sociale huur.

Eerst kijk je grondig je huurcontract na. Let op, het is mogelijk dat je woonmaatschappij een reglement van inwendige orde (kort: RIO) heeft opgesteld. Als je huurcontract verwijst naar dit reglement dan ben je ook gebonden aan de bepalingen van dit reglement. Een verbod op de installatie van een vast aircotoestel kan dus zowel in het huurcontract als in het reglement zijn opgenomen. Best lees je het huurcontract dus goed na.

Je hebt je huurcontract en RIO nagekeken en je vindt geen verbod op installatie van airco, dan kan je in principe als huurder een aircotoestel installeren. Al heb je als sociale huurder evenzeer de plicht om de woning in de oorspronkelijke staat terug te geven aan de woonmaatschappij. Je kijkt dus best na wat de opties zijn om de installatie zonder schade te verwijderen. Om discussies achteraf te vermijden, is het aangeraden om je woonmaatschappij vooraf schriftelijk om toestemming te vragen.

Als er een plaatsbeschrijving bij aanvang van de huur wordt opgesteld, kunnen jullie samen een bijvoegsel opmaken.

Kan je als huurder een vergoeding vragen van de verhuurder?

Eens je de toestemming hebt van je woonmaatschappij of de private verhuurder, kan je een aircotoestel installeren en zijn op het einde van de huur volgende scenario’s mogelijk:

• Als de airco die jij installeert verwijderbaar is, dan kan de sociale of private verhuurder ervoor kiezen om de installatie toch te behouden. De verhuurder is jou dan wel een vergoeding verschuldigd op basis van ongerechtvaardigde verrijking. Deze vergoeding kan nooit meer zijn dat hetgeen jij als huurder betaald hebt.
• Is de airco die jij installeert niet-verwijderbaar, en is er geen regeling van de kosten afgesproken, dan zal de verhuurder een vergoeding moeten betalen die wordt beperkt tot de nuttige en noodzakelijke uitgaven die jij als huurder deed.
• Als de verhuurder geen toestemming heeft gegeven voor de installatie van een airco, dan moet de verhuurder geen vergoeding betalen. De verhuurder kan niet verplicht worden om iets te betalen waarvoor geen toestemming werd gegeven. De niet-verwijderbare werken kunnen in dat geval zelfs huurschade uitmaken.

Geluidshinder en vergunningsplicht

Als je een airco-installatie plaatst, wees je bewust van je omgeving en je buren. Een aircotoestel met een buitenunit kan geluidshinder voor jezelf maar ook voor je buren veroorzaken. Informeer je daarom goed over de meest geschikte plaats en het type aircotoestel. De Vlaamse Overheid stelt alvast een Code van goede praktijk (69248) voorop dat als leidraad kan dienen.

Je gaat ook best eerst langs bij de omgevingsdienst van je lokaal bestuur. Het is mogelijk dat er in jouw gemeente een vergunningsplicht bestaat voor de installatie van een airco-toestel.